Theo Thủ tướng Phạm Minh Chính, để vượt qua bẫy thu nhập trung bình như các nước Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc đã làm được, Việt Nam cần duy trì tốc độ tăng trưởng cao và bền vững liên tục từ nay đến năm 2045, đồng thời không hy sinh tiến bộ, công bằng xã hội và môi trường để đuổi theo tăng trưởng kinh tế đơn thuần.

Mục tiêu tăng trưởng là yếu tố quyết định vị thế quốc gia

Sáng ngày 21/2, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã chủ trì hội nghị đầu tiên giữa Chính phủ và các địa phương sau kỳ họp bất thường thứ 9 của Quốc hội về kiện toàn bộ máy Chính phủ. Đây là sự kiện quan trọng diễn ra sau khi Quốc hội thông qua mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm nay đạt 8% trở lên, với quy mô GDP dự kiến vượt ngưỡng 500 tỷ USD.

Phát biểu tại hội nghị, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh: “Không còn cách nào khác, chúng ta phải duy trì tăng trưởng cao, bền vững liên tục từ nay tới 2045”. Người đứng đầu Chính phủ khẳng định việc thực hiện mục tiêu tăng trưởng là yếu tố quan trọng quyết định quy mô nền kinh tế, thu nhập bình quân đầu người và xếp hạng của nền kinh tế Việt Nam trên trường quốc tế.

Thủ tướng nhắc lại quan điểm chỉ đạo rõ ràng: “Đảng đã chỉ đạo, Chính phủ thống nhất, Quốc hội đồng tình, nhân dân ủng hộ, Tổ quốc mong đợi, thì chỉ bàn làm, không bàn lùi”. Thông điệp này thể hiện quyết tâm cao độ trong việc đẩy mạnh tăng trưởng kinh tế, không chấp nhận sự trì trệ hay đình trệ trong quá trình phát triển đất nước.

Bài học từ các nền kinh tế đã vượt qua bẫy thu nhập trung bình

Theo phân tích của Thủ tướng, bẫy thu nhập trung bình xảy ra khi một quốc gia bị mắc kẹt trong ngưỡng thu nhập bình quân đầu người từ 4.000 đến 6.000 USD mỗi năm. Đây là mức thu nhập đạt được nhờ có nguồn tài nguyên và những lợi thế ban đầu cùng thị trường lao động kém sôi động.

Kinh nghiệm quốc tế và thống kê mới nhất của Ngân hàng Thế giới (WB) cho thấy từ năm 1990 đến nay, chỉ có 34 nền kinh tế thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình để trở thành nước có thu nhập cao, trong khi có tới 108 quốc gia chưa vượt qua được. Thủ tướng đặc biệt nhấn mạnh rằng “nếu chỉ tăng trưởng bình quân 7% mỗi năm sẽ khó đạt mục tiêu nói trên”.

Các mô hình tăng trưởng thành công

Thủ tướng đã dẫn ra nhiều ví dụ điển hình về các nền kinh tế đã thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình nhờ duy trì mức tăng trưởng cao trong thời gian dài:

• Nhật Bản đạt tốc độ tăng trưởng ấn tượng 11,5% mỗi năm trong giai đoạn 1951-1973
• Hàn Quốc duy trì mức tăng trưởng trên 9,6% hàng năm từ năm 1963 đến 1996
• Trung Quốc đạt mức tăng trưởng khoảng 10% mỗi năm trong giai đoạn 1978-2011
• Đài Loan (Trung Quốc) tăng trưởng 8,9% trong giai đoạn 1952-1989
• Singapore duy trì tốc độ tăng trưởng 8,5% mỗi năm trong giai đoạn 1961-1997

Những dẫn chứng này cho thấy để thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình, các nền kinh tế đều phải duy trì mức tăng trưởng trên dưới 10% trong khoảng 30 năm liên tục.

Điểm xuất phát của Việt Nam

Quy mô nền kinh tế Việt Nam đến hết năm 2024 đạt hơn 470 tỷ USD, với thu nhập bình quân đầu người hơn 4.700 USD. Theo tính toán, trong gần 40 năm Đổi mới (từ năm 1986 đến nay), Việt Nam đạt tốc độ tăng trưởng bình quân 6,4%. Con số này cho thấy Việt Nam cần tăng tốc hơn nữa trong giai đoạn tới mới có thể đạt mục tiêu chiến lược đề ra đến năm 2045.

Thủ tướng nhấn mạnh, đây là nhiệm vụ quan trọng đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ của toàn bộ hệ thống. Những dẫn chứng này cũng giúp nhận diện rõ chặng đường phía trước của Việt Nam còn rất nhiều khó khăn, thách thức.

Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu tại “Hội nghị Chính phủ với các địa phương về tăng trưởng kinh tế”

Giải pháp toàn diện để đạt mục tiêu tăng trưởng cao

Để đạt được mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững đến năm 2045, Thủ tướng yêu cầu tất cả bộ ngành, địa phương, doanh nghiệp trong và ngoài nước, kinh tế tập thể, kinh tế tư nhân đều phải đạt tăng trưởng trên 8%. Đây là yêu cầu cụ thể nhằm đảm bảo sự đồng bộ trong toàn nền kinh tế.

Cân bằng giữa tăng trưởng và ổn định

Song song với mục tiêu tăng trưởng cao, Thủ tướng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giữ ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm an sinh xã hội. Điều này thể hiện quan điểm nhất quán của Chính phủ là không hy sinh tiến bộ và công bằng xã hội, không đánh đổi môi trường để chạy theo tăng trưởng kinh tế đơn thuần.

Lãnh đạo Chính phủ cũng chỉ ra rằng Việt Nam phải nâng cao hiệu quả đầu tư, cải thiện tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công. Theo đó, các bộ ngành, địa phương phải huy động đầy đủ nguồn lực về thể chế, vốn, công nghệ và nhân lực để khai thác các động lực, làm đòn bẩy cho tăng trưởng bền vững.

Cải cách hành chính và tháo gỡ khó khăn

Bổ sung thêm về các giải pháp, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Trần Quốc Phương nhấn mạnh Việt Nam cần tập trung đẩy mạnh cải cách hành chính, giải quyết nhanh các thủ tục đầu tư, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và các dự án trọng điểm. Nhà điều hành cần xây dựng các cơ chế, chính sách thí điểm, đặc thù, quy định mới, đột phá, “luồng xanh” cho các dự án trong lĩnh vực công nghệ cao.

Ông Phương đề xuất các bộ ngành, địa phương tập trung rà soát, hoàn thiện các quy định không còn phù hợp, chồng chéo hoặc chưa đầy đủ. Đồng thời, các cấp, các ngành cần tiếp tục xác định giải ngân vốn đầu tư công là nhiệm vụ chính trị quan trọng hàng đầu, đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Kích cầu tiêu dùng và mở rộng thị trường

Một giải pháp quan trọng khác được đề cập là xây dựng các cơ chế, chính sách về thuế, tín dụng để hỗ trợ tăng sức mua, kích cầu tiêu dùng và phát triển du lịch nội địa. Việc này nhằm đạt mục tiêu tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng năm 2025 tăng khoảng 12% trở lên, thu hút 22-23 triệu lượt khách du lịch quốc tế, 120-130 triệu lượt khách du lịch nội địa.

Ngoài ra, Việt Nam cần khai thác hiệu quả cơ hội từ 17 hiệp định thương mại tự do (FTA) đã ký kết, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, tạo mọi điều kiện thuận lợi để các chuyên gia, nhất là các chuyên gia giỏi người nước ngoài và người Việt Nam ở nước ngoài, làm việc và phát triển khoa học, đổi mới sáng tạo cho Việt Nam.

Kết luận

Việt Nam đang đứng trước cơ hội lịch sử để vượt qua bẫy thu nhập trung bình và trở thành nước có thu nhập cao, nhưng đi kèm với đó là những thách thức không nhỏ. Với mục tiêu tăng trưởng trên 8% mỗi năm, Việt Nam cần huy động mọi nguồn lực, đổi mới tư duy, cách làm và hành động quyết liệt ở tất cả các cấp, các ngành và địa phương.

Thông điệp của Thủ tướng Phạm Minh Chính là rõ ràng: không có con đường nào khác ngoài việc duy trì tăng trưởng cao, bền vững liên tục từ nay đến năm 2045. Chỉ có như vậy, Việt Nam mới có thể thực hiện thành công mục tiêu trở thành nước phát triển có thu nhập cao, hoàn thành khát vọng dân tộc trong kỷ nguyên mới.

Nguồn: VnExpress

>> Xem thêm: Kinh tế Việt Nam năm 2024: Vượt mục tiêu tăng trưởng trong bối cảnh nhiều thách thức